Sorular ve yanıtlar
Şirket satışı ve satın alma, kısa yanıtlarla.
Şirket sahiplerinin ve satın alma yapan Türk gruplarının bize sorduğu sorular; yürürlükteki mevzuata ve Türkiye birleşme ve satın alma veri tabanımıza dayanan kısa yanıtlarla. Her yanıt, konuyu daha ayrıntılı anlatan sayfaya bağlanır.
01
Satış süreci
- 01
Şirket satışı ne kadar sürer?
Sürecin başlangıcından imzaya genellikle altı ila on iki ay. Rekabet Kurulu izni gereken bir işlem, Kurul izin verdiğinde ya da eksiksiz bildirimden sonraki 30 gün içinde hiçbir işlem yapmazsa hukuki geçerlilik kazanır; başka bir kamu kurumunun görüşü gerekiyorsa süre, görüşün Kurula ulaşmasından başlar (4054 sayılı Kanun, md. 10; 2010/4 sayılı Tebliğ, md. 11). Sektör düzenleyicilerinin onayı süreyi uzatabilir. Süreyi en çok kısaltan, sürece girmeden önceki hazırlıktır.
- 02
Şirketimi kim satın alır?
Çoğu zaman stratejik bir alıcı: 2026’nın ilk dokuz ayında hedefi Türk şirketi olan işlemlerin yaklaşık üçte ikisinde alıcı stratejikti. Yabancı bir alıcı da masada olabilir: Ocak 2023’ten bu yana veri tabanımızdaki işlemlerin yaklaşık beşte birinde alıcı yabancıydı; bu 321 işlemde alıcılar 52 ülkeden geldi. Yabancı alıcıların en çok geldiği bölge Avrupa: 175 işlem.
- 03
Yabancı alıcılar Türk şirketlerinde neye bakar?
Önce rakamların tutup tutmadığına: denetlenmiş ve enflasyona göre düzeltilmiş tablolara, bu tabloların vergi kayıtları ve yönetim rakamlarıyla mutabakatına, dolar ya da avro cinsinden aylık rakamlara. Sonra şirketin siz olmadan da yürüyüp yürümediğine: ikinci kademe yönetime, en büyük müşterilerin gelirdeki payına, ilişkili taraf işlemlerine ve KVKK uyumuna. Kararı çoğu zaman Türkiye’yi sizin kadar tanımayan bir yatırım komitesi verir; hazırlık, onun sorularını önceden yanıtlamaktır.
- 04
Satış süreci nasıl gizli tutulur?
Alıcılar önce şirketin adını vermeyen kısa bir tanıtım dokümanı görür; şirketin adını öğrenmek ve bilgi memorandumunu almak için gizlilik sözleşmesi imzalamaları gerekir. Baştan planlanması gereken bir aşama var: Rekabet Kurumu, kendisine bildirilen birleşme ve devralmaları ilgili teşebbüsler ve faaliyet alanlarıyla birlikte internet sayfasında duyurur (2010/4 sayılı Tebliğ, md. 12). Çalışanlarınıza ve müşterilerinize ne zaman, ne söyleyeceğinize bildirimden önce karar verin.
- 05
Hazırlığa ne zaman başlamalıyım?
Satıştan en az bir yıl önce. Zaman alan işler denetim, kayıt dışı faaliyetin kayda alınması ve ilişkili taraf işlemlerinin piyasa koşullarına bağlanmasıdır. Alıcının vergi durum tespiti beş yıl geriye bakar, çünkü vergi alacağı doğduğu yılı izleyen yılın başından itibaren beş yıl içinde tarh ve tebliğ edilmezse zamanaşımına uğrar (Vergi Usul Kanunu, md. 114). On iki soruluk hazırlık testimiz nereden başlayacağınızı gösterir.
- 06
Satıştan sonra şirkette kalmam gerekir mi?
Kontrolü alan alıcı, müşteri ilişkilerini devretmek ve geçişi yönetmek için kurucunun bir süre kalmasını isteyebilir. Fiyatın bir kısmı da ileriki yılların sonuçlarına bağlanabilir (kazanca bağlı ödeme, earn-out). İmzadan önce dört şeyi netleştirin: hangi ölçüt, hangi tablolar, hangi para birimi ve bu süre boyunca şirketi kimin, hangi yetkiyle yöneteceği. Kalıp kalmayacağınıza ilk görüşmelerden önce karar verin.
- 07
Satıştan sonra çalışanlarıma ne olur?
Pay satışında işveren olan şirket değişmez; ortakları değişir, iş sözleşmeleri sürer. İşyeri ya da işletme varlık olarak devredilirse iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer; devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan iki işveren birlikte sorumludur, devredenin sorumluluğu iki yılla sınırlıdır ve devir tek başına fesih sebebi değildir (4857 sayılı İş Kanunu, md. 6). Kıdem, önceki süreler toplanarak hesaplanır (1475 sayılı Kanun, md. 14).
02
Değer, yapı ve onaylar
- 08
Azınlık payı mı, çoğunluk mu satmalıyım?
Neyi elde tutmak istediğinize bağlı. Azınlık payı satışı kontrolü sizde bırakarak ortak ve sermaye getirir; çoğunluğun ya da tamamının satışı genellikle pay başına daha yüksek bir fiyat getirir, çünkü alıcılar kontrol için prim öder. Finansal yatırımcılar çoğunlukla azınlık payı alır: 2023’ten bu yana finansal yatırımcıların Türk şirketlerinde yer aldığı 666 işlemin 392’si azınlık payıydı.
- 09
Şirket değerlemesi nasıl yapılır?
Tek bir rakamla değil, iki ucunun da gerekçesi olan bir aralıkla. Aralığı borsadaki benzer şirketlerden, benzer işlemlerden ve şirketin kendi planına dayanan nakit akışından çıkarır, ardından Türkiye’de alıcıların gerçekten ne ödediğiyle sınarız. Yabancı bir alıcı fiyatı dolar ya da avro üzerinden verir; reel büyümeyi enflasyon etkisinden ayırır ve kur esasının açıkça yazılmasını ister.
- 10
Konuşulan fiyatla elime geçecek tutar neden farklıdır?
Çünkü konuşulan fiyat genellikle firma değeridir. Ortaklara kalan tutar, bundan net borcun düşülmesi ve kapanıştaki işletme sermayesine göre yapılan düzeltmeyle bulunur. Kıdem tazminatı yükümlülüğünü de hesaba katın: kanunda sayılan hâllerde, işe başlangıçtan itibaren her tam yıl için 30 günlük ücret tutarında ödenir, yasal tavanla sınırlıdır ve işveren bunu sigorta ettiremez (1475 sayılı Kanun, md. 14). Köklü bir şirkette önemli bir kalem olabilir.
- 11
Satıştan elde ettiğim kazanç vergiye tabi mi?
Satıcıya göre değişir. Gerçek kişi için, tam mükellef bir şirketin iki yıldan fazla elde tutulan hisse senetlerinin satış kazancı değer artışı kazancı sayılmaz; ortaklık haklarının ya da hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazanç ise sayılır (Gelir Vergisi Kanunu, mükerrer md. 80). Satıcı bir şirketse, iki tam yıl elde tutulan iştirak hisselerinin satış kazancının yarısı kurumlar vergisinden istisnadır (Kurumlar Vergisi Kanunu, md. 5; 9160 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı). Mali müşavirinizle teyit edin.
- 12
Rekabet Kurulu izni ne zaman gerekir?
Kontrolde kalıcı değişiklik doğuran bir işlemde, 11 Şubat 2026’dan bu yana şu iki durumdan birinde: tarafların Türkiye cirolarının toplamı 3 milyar TL’yi ve en az ikisinin Türkiye cirosu ayrı ayrı 1 milyar TL’yi aşıyorsa ya da devralınan şirketin Türkiye cirosu 1 milyar TL’yi ve diğer taraflardan birinin dünya cirosu 9 milyar TL’yi aşıyorsa. Türkiye’de yerleşik bir teknoloji şirketi devralınırken hedefin ciro eşiği 250 milyon TL’dir (2010/4 sayılı Tebliğ, md. 7).
- 13
Pay devri nasıl yapılır?
Şirketin türüne göre. Limited şirkette pay devri, imzaları noterce onaylanmış yazılı bir sözleşme ister ve şirket sözleşmesinde aksi yoksa ortaklar genel kurulunun onayıyla geçerli olur (Türk Ticaret Kanunu, md. 595). Anonim şirkette pay senedi bastırılmışsa nama yazılı paylar, ciro edilmiş senedin teslimiyle devredilir; esas sözleşme devri şirketin onayına bağlayabilir (md. 490 ve 492). Teklif vermeden önce esas sözleşmeyi ya da şirket sözleşmesini okuyun.
- 14
Şirketimin taşınmazları yabancı bir alıcıya satışı etkiler mi?
Etkileyebilir. Yabancı yatırımcılar payların yüzde ellisini ya da daha fazlasını aldığında, taşınmaz sahibi şirket taşınmazları yalnızca esas sözleşmesindeki faaliyet konuları için edinip kullanabilir; askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerindeki taşınmazlar için Genelkurmay Başkanlığının ya da valiliğin izni gerekir (Tapu Kanunu, md. 36). Faaliyette kullanılmayan taşınmazları satıştan önce nasıl ayıracağınızı vergi danışmanınızla planlayın.
- 15
Satın alacağımız şirketin rakamlarını nasıl okumalıyız?
TFRS ya da BOBİ FRS uygulayan şirketler, 31 Aralık 2023 ve sonrasında biten yıllık dönemlerin tablolarını enflasyona göre düzeltir (TMS 29 ya da BOBİ FRS Bölüm 25; KGK duyurusu); düzenleyiciler farklı tarih belirleyebilir. Vergi kayıtları ise 2025, 2026 ve 2027’de, işlenmiş altın ve gümüş ticareti ve imalatı yapanlar dışında, düzeltilmez (Vergi Usul Kanunu, geçici md. 33 ve 37). Vergi kayıtları, TFRS tabloları ve yönetim rakamları arasında mutabakat isteyin.
03
Satın alırken
- 16
Satılık olmayan bir şirkete alıcı olarak nasıl yaklaşmalıyız?
Bir teklifle değil, bir gerekçeyle: neden bu şirket, neden şimdi, neden siz. Çoğu şirket sahibi satış düşünmediğini söyler, ama doğru bir alıcının neden ilgilendiğini duymak ister. İlk teması, sahiplerini tanıyan kişiler aracılığıyla ve adınızı vermeden biz kurarız; adınız, karşı taraf ilgilendiğini söyleyene kadar paylaşılmaz. Bilgi alışverişi gizlilik sözleşmesiyle başlar.
- 17
Türkiye’de satın alırken rakiplerimiz kim olur?
Çoğu zaman yine Türk alıcılar: 2026’nın ilk dokuz ayında Türk şirketlerindeki işlemlerin %78’inde alıcı Türk’tü. Yabancı alıcılar daha büyük işlemlerde öne çıkar: Ocak 2023’ten bu yana değeri açıklanan işlemlerde medyan büyüklük yabancı alıcılarda USD 25 milyon, Türk alıcılarda USD 2,7 milyon. İyi şirketlerde fark, satış süreci başlamadan masada olmaktır.
- 18
Yurt dışında şirket satın almak isteyen Türk şirketlerine nasıl yardımcı olursunuz?
Çoğu zaman hedef ülkedeki Globalscope üyesi firmayla birlikte. Orion, 51 ülkede üye firması bulunan Globalscope Partners’ın Türkiye üyesidir. O ülkedeki üye firma hedefleri yerinde tarar ve sahipleriyle onların dilinde konuşur; durum tespitini yerel avukat ve denetçilerle planlarız. Siz süreci baştan sona Türkçe olarak bizimle yürütürsünüz.
- 19
Bir işletmeyi varlık alımıyla almak geçmiş borçlardan korur mu?
Sanıldığı kadar değil. Bir işletmeyi aktif ve pasifleriyle devralan, bunu alacaklılara bildirdiği ya da ilan ettiği tarihten itibaren işletmenin borçlarından sorumlu olur; devreden de iki yıl boyunca devralanla birlikte müteselsilen sorumlu kalır (Türk Borçlar Kanunu, md. 202). İş sözleşmeleri de bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer (4857 sayılı İş Kanunu, md. 6). Alıcıların çoğu zaman hisse satın alıp kendilerini sözleşmedeki beyan ve tazmin hükümleriyle korumasının bir nedeni budur.
Kaynaklar
Genel bilgi amaçlıdır; hukuki ya da vergi danışmanlığı değildir.
Karar vermeden önce kendi avukatınıza ve mali müşavirinize danışın. Yanıtlar, 11 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükte olan mevzuata göre yazılmıştır. İşlem sayıları: Orion Capital Partners Türkiye birleşme ve satın alma veri tabanı, Ocak 2023-Eylül 2026. Alıcının ülkesi merkezinin bulunduğu ülkedir. Globalscope: globalscopepartners.com.
- 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ, güncel metin, md. 5, 7, 11 ve 12
- 2026/2 sayılı Tebliğ, Resmî Gazete, 11 Şubat 2026, sayı 33165
- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun, md. 10
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, md. 114, mükerrer md. 298, geçici md. 33 ve 37
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, mükerrer md. 80
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, md. 5
- 9160 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete, 27 Kasım 2024, sayı 32735
- 1475 sayılı İş Kanunu, md. 14 (kıdem tazminatı)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, md. 490, 492 ve 595
- 2644 sayılı Tapu Kanunu, md. 36
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, md. 202
- 4857 sayılı İş Kanunu, md. 6
- KGK, Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Finansal Tablolarının Enflasyona Göre Düzeltilmesi Hakkında Duyuru
Bir görüşmeyle başlayın.
İlk görüşme gizlidir ve hiçbir yükümlülük doğurmaz.

